بچه ها را از آفتاب نجات دهید 

بهار و تابستان که میآید، بازار ضد آفتابها و عینکهای آفتابی داغ و داغتر میشود. همه برای رهایی از آثار سوء اشعه ماورا بنفش خورشیدی سراغ ضدآفتابهای قوی و عینکهای آفتابی میروند تا هر طور شده از پوست و چشما نشان محافظت کنند، اما در این بین پای کودکان هم در میان است. سوال اینجاست که از پوست حساس کودکان و چشمان آنها چطور باید در برابر نور خورشید مراقبت کرد؟ آیا استفاده از عینک یا ضد آفتاب برای کودکان هم قابل توصیه است؟ اصلا اگر قرار است بچه ها مثل بزر گترها ضد آفتاب بزنند یا از عینکهای آفتابی استفاده کنند نباید شرایط سنیشان هم در نظر گرفته شود؟ و… اینها همه پرسشهایی است که با گرم شدن خورشید تابستان و حتی بهار ذهن همه پدر و مادرها را به خود مشغول میکند.در این گزارش برای پیدا کردن جواب این پرسشها با دکتر هرمز شمس، جراح و متخصص چشم و استاد دانشگاه تهران و دکتر امیر هوشنگ احسانی، متخصص پوست و مو هم صحبت شدیم. شما هم میتوانید برای پیدا کردن جواب پرسشهایتان با ما همراه باشید. 

آزاده تنها 

دکتر هرمز شمس، جراح و متخصص چشم 

دکتر امیر هوشنگ احسانی، متخصص پوست و مو 

عینک آفتابی، یک انتخاب کاملا ضروری 

عینک آفتابی برای کودکان نه تنها یک وسیله صرفا تزئینی نیست بلکه یک انتخاب کاملا ضروری است. حتی به مراتب ضروری تر از بزرگترها. چشم کودکان در مقایسه با بزرگترها خیلیب یشتر در معرض آسیبهای ناشی از اشعه ماورا بنفش قرار دارد. چشم بزرگسالان تنها 10 درصد از اشعه ماورا بنفش خورشید را به خود راه میدهد، در حالی که 75 درصد از این اشعه به چشم کودکان وارد میشود.از طرف دیگر کودکان معمولا نسبت بزرگترها زمان بیشتری را در معرض نور مستقیم آفتاب قرار دارند و به همین دلیل مراقبت و حفاظت از چشمهای آنها دربرابر اشعه UV بسیار ضروری است. 

چشم کودکان به مراتب حساستر از بزرگترهاست 

چشم کودکان در مقابل نور آفتاب بسیار حساستر از بزرگترهاست.از آنجا که قرنیه و عدسی چشم کودکان بسیار شفاف است،اشعه UV ، بدون برگشت به داخل چشم آنها وارد میشود. در حالی که درا فراد بزرگسال به دلیل تیره شدن قرنیه و عدسی،ناخودآگاه بخش زیادی از این اشعه را منعکس میکند. بنابراین برای درامان ماندن از خطرات بازگشت این اشعه به داخل چشم کودکان توصیه ما به همه پدر و مادرها این است که با استفاده از عینکهای آفتابی و حتی سایه بانهایی که به منظور جلوگیری از آفتاب طراحی شده اجازه ندهد اشعه UV به چشم کودکان آنها آسیب وارد کند.البته بهترین راه برای جلوگیری از این عارضه استفاده از عینکهای آفتابی مورد تا یید است. این عین کها اجازه نمیدهند نور خورشید مستقیم به چشم کودک شما وارد شود. معمولا بین ساعت 10 صبح تا 2بعدازظهر، قرار گرفتن دربرابر اشعه خورشیدبیشترین آسیب را به چشم وارد میکند.بنابراین یادتان باشد هم خودتان و هم کودکانتان درا ین فاصله زمانی حتما از عینک آفتابی مناسب استفاده کنید، چون درا ین فاصله از روز حتی اگر در سایه هم باشید باز هم چشم شما در معرض خطر اشعه UV قرار دارد. 

خشکی چشم، خطری که کودکان را تهدید میکند 

تاکید برای مراقبت از چشمها در برابر اشعه UV از این روست که قرار گرفتن در برابر این نور باعث خشکی چشم، کاهش حس قرنیه و حتی آب مروارید و بیماری ناخنک چشم میشود. بنابراین مراقبت از چشمان کودکان برای جلوگیری از بروز این بیمار یها در آینده بسیار ضروری است. این مراقبت در فصول بهار و تابستان اهمیت بیشتری پیدا میکند، چون معمولا در این فصول از آنجا که پرتو خورشید با زاویه کمتری میتابد شدت اشعه UV دو برابر روزهای معمول است. بنابراین در ساعات اولیه روز و معمولا بعدازظهر باید بیشتر از همیشه مراقب چشمها به خصوص چش مهای حساس کودکان بود. 

توصیه میشود در انتخاب عینک آفتابی برای کودکان از متخصصان چشم مشاوره بگیرید، چون استفاده از عینکهای نامناسب همانقدر آثار سو به دنبال دارد که قرار گرفتن در برابر پرتوهای خورشید. عینکهای غیر استاندارد مردمک چشم را بیش از اندازه باز میکنند بنابراین مقدار بیشتری از اشعه UV را به چشم کودک شما وارد میکنند. پس احتیاط در خرید عینک برای کودکان بسیار ضروری است. 

چطور برای بچه ها عینک بخریم؟! 

پدر و مادرها باید در خرید عینک برای کودکان به این نکته توجه کنند که تنها فرق عینکهای آفتابی کودکان با بزرگسالان در رنگ و طرح و ابعاد آنها نیست. به خصوص اینکه استفاده از عینکهای آفتابی غیر استاندارد که توانایی محافظت از چشم در برابر اشعه فرا بنفش را ندارند، به مراتب آسیب بیشتری به چشم وارد میکنند. حساسیت چشم کودکان ایجاب میکند که دقت بیشتری در انتخاب عینکهای آفتابی آنها به خرج بدهیم. بچه ها نیازهای خاص خودشان را دارند. بنابراین باید برای جلوگیری از مشکلات احتمالی در قدرت بینایی آنها، عینک آفتابی را انتخاب کنیم که مطمئن باشیم در آن از عدسی تصحیح کننده مناسب با قدرت انعکاس بالای اشعه UV استفاده شده است. توصیه من به همه پدر و مادرها این ا ست که برای خرید عینک مناسب به مراکز مجاز که از وزارت بهداشت مجوز دارند، مراجعه کنند. ضمن اینکه بعد از اطمینان از مناسب بودن شیشه عینک در نظر گرفتن فاکتورهایی مانند سبک و راحت بودن قاب عینک هم در یک انتخاب بدون نقص به آنها کمک میکند. ضمن اینکه باید دقت کنید لنز عینک کودک شما حتما ضد ضربه باشد تا هنگام بازی و دویدن در اثر ضربه های احتمالی، آسیبی به چشم او وارد نکند. معمولا لنزهای پلیکربنات انتخاب خوبی هستندچون هم قوی و بادوام اند هم ضد ضربه. 

نگران جذب ویتامین D نباشید 

یکی از نگرانی های پدر و مادرها ممانعت ضدآفتاب در برابر جذب ویتامین D نور خورشید در پوست کودکان است. در حقیقت این نگرانی از آنجا ناشی میشود که بر اساس پیش فرض های ذهنی این افراد، استفاده از کرم ضد آفتاب در کودکان ساخت ویتامین D در آنها را متوقف می کند، چون اجازه نمی دهد نور خورشید مستقیما با پوست بچه ها در تماس باشد. اما این یک باور کاملا مردود است چون میزانی از اشعه ماورا بنفش که باعث ساخت ویتامین D در پوست می شود، آنچنان محدود است که دفع آن از سطح پوست نمی تواند هیچ خللی در فرآیند جذب ویتامین D ایجاد کند. بنابراین بدون هیچ نگرانی از ویتامین D مورد نیاز کودک باید سطح پوست او را با ضد آفتاب های مناسب بپوشانید تا از عوارضی مثل سوختگیها، تیره شدن رنگ پوست، پیری زودرس پوست و حتی سرطان های پوستی در بزرگسالی جلوگیری کنید. 

ضد آفتاب برای کودکان ضروری است 

استفاده از ضد آفتاب برای کودکان از 6 ماهگی به بعد کاملا ضروری است. این تاکید هم از این روست که بیشترین تماس و تاثیر اشعه ماورا بنفش خورشید مربوط به 18 سال اول زندگی است. یعنی آثار و حتی عوارض قرار گرفتن در برابر تابش اشعه UV در این دوران 70 تا 80 درصد بیشتر از دوره های دیگر سنی است. به طوری که خیلی از عوارض پوستی که در بزرگسالی دیده می شود، ریشه در مراقبت های پوستی نادرست در برابر اشعه خورشید در دوران کودکی و نوجوانی دارد. به طور کلی، استفاده از ضد آفتاب به خصوص در دوران کودکی و نوجوانی بسیار ضروری تر از دوران میانسالی است. 

از حساسیت زا نبودن کرم مطمئن شوید 

یادتان باشد برای انتخاب ضد آفتاب بچه ها حتما سراغ محصولات مخصوص کودکان بروید، چون این محصولات جدا از فیزیکی بودن معمولا ملایم تر و مناسبتر هستند. 

در ضمن دقت کنید که روی این ضد 

آفتاب ها برچسب های بدون مواد تحریک کننده ( no -irritating ) بدون عطر و مواد خوشبو کننده(fragrance free) یا ضد حساسیت (hypoallergenic) قید شده باشد. اما با وجود در نظر گرفتن این موارد قبل از استفاده از ضد آفتاب روی پوست کودک حتما مقدار کمی از کرم را روی قسمت کوچکی از پوست دست کودک امتحان کنید تا مطمئن شوید نسبت به آن کرم حساسیت ندارد. بعد از این مرحله، نیم ساعت قبل از خروج از منزل قسمت هایی از پوست کودک مثل صورت، دست و پاهای او را که در معرض آفتاب قرار میگیرند به خوبی با کرم بپوشانید. 

از ضد آفتابهای فیزیکی استفاده کنید 

حساس بودن پوست کودکان ایجاب میکند در انتخاب ضد آفتاب مناسب آنها دقت بیشتری به خرج دهید. ضد آفتاب مناسب بچه ها ضد آفتابهای فیزیکی است. این ضد آفتاب ها نور خورشید را منعکس میکنند و همین باعث می شود تماس آنها با پوست هیچ واکنشی به دنبال نداشته باشد. 

این در حالی است که ضد آفتاب های شیمیایی نور خورشید را جذب میکنند و همین ریسک واکنش پذیری آنها با پوست حساس کودکان را بالا می برد. کرم های فیزیکی چربی بسیار زیادی دارند و انواع قدیمی آنها مثل اکسیددوزنگ به دلیل رنگ سفیدی که دارند روی پوست کاملا به چشم میآیند، اما ضد آفتابهای فیزیکی جدید این مشکلات را ندارند و تحمل آنها بسیار راحت است. به طوری که حتی به بزرگترها هم توصیه می شود برای پیشگیری از حساسیتهای احتمالی پوستی از این ضد آفتاب ها استفاده کنند. جدا از تاکید بر فیزیکی بودن ضد آفتاب های مخصوص کودکان باید به این نکته هم دقت کنید که ضد آفتاب انتخابی شما باید ترکیباتی داشته باشد که ساختمان های سلولی نارس را محکم کند. ضمن این که نسبت به شستوشو مقاوم باشد تا حتی زمانی که بچه ها به دلیل فعالیت زیاد پوست خود را با آب می شویند کرم اثر خود را از دست ندهد. 

از 3 سالگی عینک آفتابی بزنید 

معمولا بچه ها از 2 سالگی به خاطر آمادگی که از نظر توانایی های جسمی پیدا می کنند بیشتر از گذشته در فضاهای باز و خارج از منزل حضور پیدا می کنند. بنابراین از همین سن استفاده از عینک آفتابی برای آنها ضروری است، اما از آنجا که معمولا این بچه ها به دلیل کنجکاوی زیاد تحمل نگهداشتن عینک روی چشم را ندارند، بهتر است برای حفاظت از چشم آنها از کلاه های لبه دار یا سایه بان های آفتابگیر استفاده کنید. اما از 3 سالگی باید کودکان را برای استفاده از عینکهای آفتابی استاندارد آموزش بدهید به طوری که یاد بگیرند بدون روی چشم داشتن عینکهای آفتابی از منزل خارج نشوند.