گفتار یکی از نمودهای عینی زبان است که در ایجاد ارتباط مردم با یکدیگر اهمیت بسیار دارد گفتار را می توان تولید شفاهی تکواژهای یک زبان معین دانست و صداها تنها زمانی به گفتار تبدیل می شوند که بتوانند واحدهای آوایی معنا دار( تکواژها) را تولید کنند.
برخی گفتار را رشته های آوایی می دانند که بر طبق الگوهای خاص سازمان یافته و برای ایجاد ارتباط به کار می روند. برخی دیگر گفتار را عبارت از همه صداهایی می دانند که برای نشان دادن کلمات و دیگر واحدهای زبان به کار می روند.(Ball,Rahlly.1999) وقتی کسی در گفتار دچار ضایعه یا نارسایی می شود ارتباط مفید و موثر او با جهان خارج دستخوش نابسامانی می شود نوع و میزان مشکلات گفتار به سن وجنس فرد مبتلا به آنها بستگی دارد.
برای آنکه پیامی از گوینده به شنونده برسد مجموعه پیچیده ای از عملیات فیزیکی باید انجام گیرد که به زنجیره گفتار(speech chain) موسوم است زنجیره گفتار با فعالیت شیمیایی در مغز گوینده که پیام را می سازد آغاز می شود و این بخش با رسیدن پیام به ماهیچه هایی که در اندامهای گفتاری قرار دارند پایان می یابد و نتیجه آن یکسری حرکات فیزیکی در اندامهایی از قبیل قفسه سینه،حنجره،زبان و غیره می باشد در اثر این حرکات جریان هوا از اندامهای گفتار عبور کرده و بخش آیرودینامیک گفتار ادامه می یابد.اندامهایی که در این بخش فعال هستند عبارتند از پرده های صوتی، زبان، لبها،نرم کام و…..که تولید ویژگیهای گفتار را بر عهده دارند.
بخش فیزیکی زنجیره گفتار شامل تغییراتی است که توسط اندامهای گفتار بر روی جریان هوا انجام می شود تا از گوینده به شنونده برسد.پس از آن پیام به شنونده می رسد و طی فرایندهای پیچیده شنیداری توسط شنونده درک می شود.با بررسی زنجیره گفتار می توان دریافت که گفتار دارای سه مرحله است:

۱٫تولید ۲٫انتقال ۳٫دریافت از آنجا که تنها مراحل تولید و انتقال پیام در ارتباط با لکنت قرار دارند در این مقاله این دو مورد بررسی خواهد شد و مرحله سوم یعنی دریافت پیام مورد بحث قرار نمی گیرد.

در مرحله تولید و انتقال پیام، مغز و اندام های گفتاری دخیل هستند بدین ترتیب که نخست یک فکر در مغز به وجود می آید و پس از تبدیل به نمادها به نواحی تنفسی مخصوص طنین و آوا فرستاده می شود سپس هوا به ناحیه دهان باز می گردد و به وسیله حرکت زبان و گذر از دندانها و لبها تغییر شکل می یابد. مجموعه این فرایندها به ایجاد کلمات و جملات یک زبان خاص می انجامدو فکر که بدین ترتیب به صورت کلمات در آمده است به وسیله شنونده دریافت می شود .
چهار فرایند زیر در تولید گفتار مشارکت دارند:

تنفس(respiration) که نیروی تولید صوت را به وجود می آورد برای تولید صوت به وجود یک جریان هوای متحرک نیاز است که این جریان هوا می تواند توسط ششها،حنجره ویا نرم کام تولید شود بیشتر صداهای زبان از طریق جریان هوایی موسوم به جریان هوای ششی برون سوی تولید می شود و جریان هوای حنجره ای و نرم کامی کمتر در تولید صداهای زبانی استفاده می گردد .

.۲٫واکسازی (phonation)که عبارت است از تولید صوت بر اساس وضعیت پرده های صوتی. پرده های صوتی که به آن تارهای صوتی نیز گفته می شود دو بافت عضلانی هستند که در بالای نای و در داخل حنجره قرار دارند. در هنگام سخن گفتن هوا از ششها به طرف نای رانده می شود و از آنجا داخل حنجره می شود. در حنجره بسته به اینکه پرده های صوتی نسبت به هم چه وضعیتی داشته باشند انواع واکسازی صورت میگیرد. اگر لبه های پرده های صوتی کاملا به هم نزدیک شوند به طوری که عبور جریان هوا باعت لرزش و ایجاد ارتعاش در آنها گردد واکسازی واکدار اتفاق می افتد مانند صدای/ Z /که می توان با قرار دادن انگشت بر روی حنجره لرزش پرده های صوتی را در هنگام تولید واج های واکدار حس کرد در مقابل برای تولید برخی واجها که به بی واک موسومند وضعیت پرده های صوتی به گونه ای ا ست که عبور جریان هوا بدون هیچ گونه ارتعاشی از میان پرده های صوتی صورت می گیرد. اگر لبه این پرده ها کاملا از هم دور و فضای میان آنها که چاکنای نام دارد کاملا باز باشد عبور جریان هوا بارامی و بدون ایجاد ارتعاش صورت می گیرد که به آن واکسازی بی واک می گویند صداهایی از قبیل /k/ جزو این دسته اند.

.۳ طنین(intonation) که ویژگی منحصر به فرد صدای گوینده را مشخص می کند و حاصل صوتی است که از مسیر سر و گردن گوینده می گذرد. چگونگی ارتعاش پرده های صوتی ، صدایی را ایجاد می کند که همان ماده اولیه گفتار است این صدای اولیه به هنگام عبور از مجرای گفتار دستخوش تغییرات بسیاری می شود انقباض پرده های صوتی سبب کوتاهتر شدن آنها و پدید آمدن صدای زیر یا نازک می شود انبساط پرده های صوتی آنها را بلندتر می کند و صدای بم یا کلفت پدید می آید فشار زیادتر هوا بر پرده های صوتی صدا را بلندتر و فشار کمتر هوا صدا را آهسته تر می کند به طور کلی پرده های صوتی می توانند در حدود ۱۷۰ حالت گوناگون به خود بگیرند.

۴٫تولید(articulation) که عبارت است از حرکات دهان و زبان و دیگر اندامهای گفتار که صوت را تبدیل به آواهایی میکند که گفتار را به وجود می آورند.در بالای حنجره گذرگاهی برای عبور هوا وجود دارد که حلق نامیده می شود.حلق به بینی و دهان باز می شود. دیواره های حلق و همینطور نرم کام،زبان،لبها و آرواره ها همگی می توانند به حرکت درآیند. چناچه در وضعیت این اندامهای تولیدی تغییری حاصل شود،صدایی که از حنجره بیرون میآید تغییر خواهد کرد. (Ball,Rahilly 1999)
در گفتار طبیعی ابتدا فرایندهای عصبی گفتار انجام می شود سپس اندامهای تنفسی به تولید جریان هوا می پردازد و جریان هوا از اندامهای گفتار که شامل حنجره، حلق، حفره دهان ،حفره بینی،نرم کام ،ملاز،زبان و لبها می باشد عبور می کند.این جریان هوا در حین عبور از اندامهای گفتار به موانعی برخورد می کند و چگونگی عبور هوا از این موانع به تولید اصوات یک زبان معین می انجامد در گفتار طبیعی صداها و حاصل ترکیب آنها یعنی واژه ها باید مطابق استاندارد زبانی گوینده باشد در واقع گفتار طبیعی از طریق یکسری حرکات ماهیچه ای دقیق و هماهنگ تولید می شود که در تنفس،واکسازی و تولید دخیل هستند این حرکات ماهیچه ای توسط مغز آغاز و هماهنگ می شود.(laver1994) یکی از ویژگیهای گفتار هنجار و طبیعی روانی (fluency) می باشدو لکنت زبان اختلالی است که در بعد روانی گفتار رخ می دهد.منظور از روانی،سلاست و فصاحت گفتار است که شامل سه عامل ساختاری سرعت، استمرار و سهولت در تولید می باشد. منظور از سرعت در گفتار تعداد کلمات یا سیلابهای ادا شده در واحد زمان است . استمرار مربوط به سهولت حرکت از واجی به واجی بین سیلابها و از یک عبارت به عبارت دیگر است سهولت در تولید یک پدیده عصبی – حرکتی ناشی از هماهنگی بین تنفس و واکسازی و تولید می باشد. هر گونه اختلال در استمرار برنامه ریزی و اجرای تولید ، آهنگ گفتار و یا ترکیبی از این عوامل باعث ایجاد پدیده ای به نام ناروانی خواهد شد.(محمد زاده ۱۳۷۴ :ص۱۵) اگر چه لکنت اختلالی است که در بعد روانی گفتار اتفاق می افتد اما هر ناروانی در گفتار را نمی توان لکنت نامید.به طور خلاصه می توان گفت آنچه در گفتار طبیعی رخ می دهد به این شکل است که فرد قبل از صحبت کردن نفس می کشد و پرده های صوتی به هم نزدیک می شوند هوای ششها به تدریج آزاد می شود و به آرامی از شکاف بین پرده های صوتی می گذرد که این باعث لرزش پرده ها و ایجاد صدا می گردد. صدا از حلق گذشته و برای تولید بیشتر آواهای گفتار مستقیما وارد دهان می شود و برای تولید آواهای خیشومی مثل //m و /n/ وارد حفره بینی (خیشوم) می گردد.نرم کام، زبان ، آرواره و لبها نیز به شکلی حرکت می کنند و صدا را طوری تغییرمی دهند که تبدیل به آواهای گفتاری گردد.